Οι 10 κορυφαίοι του Μουντιάλ 1978: Ο Κέμπες που κέρδισε τον τελικό και το σόλο του Τζέμιλ που μπήκε σε ταινία
Το Μουντιάλ 1978 στην Αργεντινή ήταν η πιο σκοτεινή διοργάνωση στην ιστορία του θεσμού. Δύο χρόνια πριν, μια στρατιωτική χούντα είχε καταλάβει την εξουσία.
Το κέντρο βασανισμού ESMA, όπου κρατούνταν πολιτικοί κρατούμενοι, βρισκόταν λιγότερο από ένα χιλιόμετρο από το Εστάδιο Μονουμεντάλ όπου παιζόταν ο τελικός.
Ο Γιόχαν Κρόιφ, ο κορυφαίος παίκτης του πλανήτη, αρνήθηκε να παίξει (προσωπικοί λόγοι, πιθανόν πολιτική διαμαρτυρία). Και ο 17χρονος Ντιέγκο Μαραντόνα δεν κλήθηκε στην αποστολή (ο προπονητής Μενότι τον θεώρησε πολύ νέο).
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Αργεντινή σήκωσε τον πρώτο τίτλο (3-1 Ολλανδία στον τελικό μετά παράταση), ο Μάριο Κέμπες σκόραρε 6 γκολ, και χαρτοπόλεμος κατέκλυσε το Μπουένος Άιρες.
Η ιστορία γράφτηκε, αλλά το κόστος δεν μπορεί να υπολογιστεί.
📌 Σημαντική σημείωση: Η Χρυσή Μπάλα εισήχθη επίσημα μόλις το 1982. Για το 1978, υπάρχει αναδρομική επιλογή από δημοσιογράφους και ειδικούς, αναγνωρισμένη από τη FIFA.
Ο Κέμπες θεωρείται ο καλύτερος παίκτης, ο Ντιρσέου (Βραζιλία) δεύτερος, και ο Χανς Κρανκλ (Αυστρία) τρίτος (ισοψηφία με Ντιρσέου στην αρχική ψηφοφορία).
Το παρόν άρθρο αποτελεί μέρος του αφιερώματος των Betarades για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
1. 🥇 Μάριο Κέμπες (Αργεντινή) — Κορυφαίος Παίκτης + Πρώτος Σκόρερ
Θέση: Επιθετικός / Νούμερο 10
Στατιστικά: 6 γκολ σε 7 ματς (2 στον τελικό)
Βραβείο: Κορυφαίος παίκτης (αναδρομική αναγνώριση FIFA) + πρώτος σκόρερ
Ο Κέμπες ήταν ο μοναδικός παίκτης στην αποστολή της Αργεντινής που αγωνιζόταν εκτός χώρας (Βαλένθια, Ισπανία), γεγονός που ενόχλησε τον Μενότι (ο οποίος δεν ήθελε ξενιτεμένους).
Αλλά η ένταξή του αποδείχτηκε η πιο σημαντική απόφαση ολόκληρου του τουρνουά. Στους ομίλους δεν σκόραρε. Στη β’ φάση ξύπνησε: 2 γκολ κόντρα στην Πολωνία (2-0), 2 κόντρα στο Περού (6-0, αμφιλεγόμενο ματς).
Και στον τελικό κόντρα στην Ολλανδία: γκολ στο 38′ (σουτ μέσα στην περιοχή, 1-0), γκολ στο 105′ (παράταση, σόλο, ντρίμπλα δύο αμυντικών, τελικό 2-1 πριν σφραγίσει ο Μπερτόνι).
Δύο γκολ στον τελικό, 6 συνολικά, πρώτος σκόρερ, πρωταθλητής κόσμου.
Ο Μαραντόνα δήλωσε αργότερα ότι ο Κέμπες ήταν «ο άνθρωπος που έβαλε το αργεντίνικο ποδόσφαιρο στον χάρτη».
It’s fair to say that the 1978 World Cup belonged to one man.
The host’s hero Mario Kempes.
Cool as f**k in that Argentina kit too.pic.twitter.com/xXp1Xyx5bI
— Retro Football Network (@retrofootballnw) September 11, 2024
2. 🥈 Ρομπ Ρένσενμπρινκ (Ολλανδία)
Θέση: Εξτρέμ / Επιθετικός
Στατιστικά: 5 γκολ σε 7 ματς
Ο Ρένσενμπρινκ θα μπορούσε να είχε κερδίσει μόνος τον τελικό. Στο 90+1′, κανονικό χρόνο, 1-1, ο Ρένσενμπρινκ δέχτηκε πάσα, σούταρε, και η μπάλα χτύπησε στο εσωτερικό του δοκαριού και βγήκε.
Αν αυτή η μπάλα μπει, η Ολλανδία είναι πρωταθλήτρια. Αντ’ αυτού, παράταση, δύο γκολ Αργεντινής, 3-1 τελικό.
Ο Ρένσενμπρινκ σκόραρε χατ τρικ κόντρα στο Ιράν (3-0), ένα κόντρα στη Σκωτία (που ήταν το 1.000ό γκολ στην ιστορία Μουντιάλ), και ένα κόντρα στην Αργεντινή (τελικός, ήταν στα 5 γκολ πριν τον τελικό, σύνολο μετά: 5 γκολ, αφού δεν σκόραρε πρόσθετο στην κανονική διάρκεια τελικού).
Πέντε γκολ, ένα δοκάρι, και δύο χαμένοι τελικοί σερί (1974 + 1978, και τις δύο φορές κόντρα στη γηπεδούχο χώρα). Η Ολλανδία χωρίς Κρόιφ πήγε ξανά στον τελικό, αλλά ο Ρένσενμπρινκ ήταν αυτός που πλήρωσε το τίμημα ενός εκατοστού.
3. 🥉 Τεόφιλο Κουμπίγιας (Περού)
Θέση: Επιθετικός μέσος
Στατιστικά: 5 γκολ σε 6 ματς
Ο Κουμπίγιας, ο μεγαλύτερος Περουβιανός παίκτης στην ιστορία, σκόραρε 5 γκολ σε δύο Μουντιάλ (1970 + 1978, ένας από τους δύο παίκτες μαζί με τον Κλόζε που πέτυχε 5+ γκολ σε δύο τουρνουά).
Στο 1978: χατ τρικ κόντρα στο Ιράν (4-1) με τρία διαφορετικά στυλ γκολ (σουτ, φάουλ, πλασέ), και 2 γκολ κόντρα στη Σκωτία (3-1, ένα εκπληκτικό φάουλ από 25 μέτρα που σφύριξε πάνω από τον τοίχο).
Το Περού αποκλείστηκε στη β’ φάση μετά το αμφιλεγόμενο 0-6 κόντρα στην Αργεντινή (υπάρχουν ισχυρές υποψίες ότι το ματς ήταν στημένο, η χούντα φέρεται να πίεσε).
Ο Κουμπίγιας, ωστόσο, παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους σκόρερ στην ιστορία Μουντιάλ (10 γκολ σε 13 ματς, 2 τουρνουά).
4. Ντιρσέου (Βραζιλία) — 2ος Κορυφαίος Παίκτης (αναδρομική αναγνώριση)
Θέση: Μέσος
Στατιστικά: 3 γκολ σε 7 ματς
Ο Ντιρσέου ήταν ο κεντρικός μέσος μιας Βραζιλίας που δεν ήταν τόσο εντυπωσιακή όσο εκείνη του 1982, αλλά τερμάτισε 3η (νίκη 2-1 Ιταλία στον μικρό τελικό).
Τρία γκολ, και τα τρία μνημειώδη: σουτ από μακριά (πάνω από 25 μέτρα) κόντρα σε Περού, Πολωνία, και ένα κόντρα στο ίδιο τουρνουά που θεωρήθηκε ένα από τα ωραιότερα γκολ.
Η αναδρομική ψηφοφορία τον τοποθέτησε 2ο (ισοψηφία με τον Κρανκλ, η FIFA αναγνώρισε τον Ντιρσέου). Ο Ντιρσέου αποτελεί απόδειξη ότι η ομορφιά ενός γκολ μετράει: τα σουτ του ήταν πύραυλοι.
5. Ντάνιελ Πασαρέλα (Αργεντινή)
Θέση: Κεντρικός αμυντικός / Αρχηγός
Στατιστικά: 1 γκολ σε 7 ματς
Ο Πασαρέλα στα 25 ήταν ο νεότερος αρχηγός που σήκωσε Μουντιάλ μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αμυντικός με σιδερένια πειθαρχία, αδυσώπητη αρχηγεία, και μια ικανότητα σκοραρίσματος αδιανόητη για τη θέση του (πάνω από 150 γκολ στην καριέρα, αμυντικός!).
Στον τελικό, ήταν ο πυρήνας μιας αργεντίνικης άμυνας που κράτησε μέχρι να χτυπήσει ο Νάνινγκα στο 83′. Στρατηγός, ηγέτης, σύμβολο μιας ομάδας που κατηγορήθηκε για πολλά αλλά κέρδισε τα πάντα.
Ο Πασαρέλα σήκωσε το τρόπαιο στο Μονουμεντάλ, μπροστά στον στρατηγό Βιντέλα (δικτάτορα), σε μια στιγμή που εξακολουθεί να διχάζει.
6. Ουμπάλντο Φιγιόλ (Αργεντινή)
Θέση: Τερματοφύλακας
Στατιστικά: 7 ματς
Ο Φιγιόλ θεωρείται ο κορυφαίος Αργεντινός τερματοφύλακας στην ιστορία. Στο Μουντιάλ 1978, ήταν η τελευταία γραμμή μιας ομάδας που μερικές φορές πιεζόταν.
Κρίσιμες αποκρούσεις κόντρα στην Ιταλία (ήττα 0-1 ομίλων, αλλά ο Φιγιόλ κράτησε το σκορ χαμηλά), κόντρα στη Βραζιλία (0-0 β’ φάση, ένα από τα κλειδιά του τουρνουά), και στον τελικό κόντρα στην Ολλανδία. Χωρίς τον Φιγιόλ, η Αργεντινή δεν θα ήταν στον τελικό.
7. Οσβάλντο Αρντίλες (Αργεντινή)
Θέση: Κεντρικός μέσος
Στατιστικά: 0 γκολ σε 7 ματς
Ο «Όσι» ήταν η δημιουργική ψυχή πίσω από τον Κέμπες: μικρόσωμος, τεχνικός, ευφυής, ικανός να περνάει τη μπάλα σε χώρους που κανείς δεν έβλεπε. Μηδέν γκολ, αλλά η συμβολή του ήταν αδιανόητη: κυκλοφορία μπάλας, ρυθμός, δημιουργία χώρου.
Αμέσως μετά το Μουντιάλ, ο Αρντίλες μεταγράφηκε στην Τότεναμ (μαζί με τον συμπαίκτη Ρίκι Βίγια), γίνοντας ένας από τους πρώτους Νοτιοαμερικανούς στην Αγγλία και cult figure στο αγγλικό ποδόσφαιρο. Η μεταγραφή έγινε πρώτο θέμα παγκοσμίως.
8. Άρι Χααν (Ολλανδία)
Θέση: Κεντρικός μέσος
Στατιστικά: 2 γκολ σε 7 ματς (αλλά τι γκολ)
Ο Χααν δεν σκόραρε πολλά. Σκόραρε τέρατα. Δύο γκολ, και τα δύο σουτ από 35+ μέτρα: κόντρα στη Γερμανία (β’ φάση, σουτ πύραυλος, νίκη 2-1) και κόντρα στην Ιταλία (β’ φάση, σουτ από 40 μέτρα, 2-1 νίκη, στέλνοντας την Ολλανδία στον τελικό).
Δύο σουτ, δύο γκολ, δύο οβίδες.
Η Ολλανδία χωρίς Κρόιφ στηρίχτηκε στους Νέσκενς, Κρολ, Ρένσενμπρινκ και τον Χααν: αυτός ήταν η δύναμη πυρός. Τα σουτ του ανήκουν σε κάθε compilation «καλύτερα γκολ Μουντιάλ».
9. Άρτσι Τζέμιλ (Σκωτία)
Θέση: Μέσος
Στατιστικά: 2 γκολ σε 3 ματς
Η Σκωτία αποκλείστηκε στους ομίλους (ισοπαλία 1-1 Ιράν, ήττα 1-3 Περού, νίκη 3-2 Ολλανδία). Αλλά ένα γκολ από αυτό το τουρνουά ξεπέρασε τα σύνορα του αθλήματος.
Στο 68′ λεπτό κόντρα στην Ολλανδία (2-1 εκείνη τη στιγμή), ο Τζέμιλ (1.65μ., μικρόσωμος μέσος) δέχτηκε τη μπάλα στο όριο της περιοχής, ντρίμπλαρε τρεις Ολλανδούς αμυντικούς σε στενό χώρο, και σκόραρε με τσιπ πάνω από τον Γιόνγκμπλουντ. 3-1. Για λίγα λεπτά, η πρόκριση φαινόταν δυνατή.
Αλλά ο Τζόνι Ρεπ σκόραρε στο 71′ (μακρινό σουτ, 3-2), και η Σκωτία αποκλείστηκε. Το γκολ του Τζέμιλ αναφέρεται στην ταινία Trainspotting (1996) και ο χορογράφος Άντι Χάουιτ δημιούργησε χορευτική παράσταση εμπνευσμένη από αυτό.
Ένα γκολ σε χαμένο ματς που έγινε πολιτιστικό σύμβολο.
10. Χανς Κρανκλ (Αυστρία) — 3ος Κορυφαίος Παίκτης (ισοψηφία Ντιρσέου)
Θέση: Επιθετικός
Στατιστικά: 4 γκολ σε 5 ματς
Η Αυστρία ήταν η μεγάλη έκπληξη του τουρνουά: τερμάτισε πρώτη στον όμιλο, μπροστά από τη Βραζιλία (!) μετά νίκες κόντρα σε Ισπανία (2-1) και Σουηδία (1-0).
Ο Κρανκλ ήταν ο λόγος: 4 γκολ σε 5 ματς, αλλά η κορυφαία στιγμή ήρθε στη β’ φάση κόντρα στη Δ. Γερμανία: η Αυστρία κέρδισε 3-2 σε ένα θρυλικό ματς γνωστό ως «Το Θαύμα της Κόρδοβα» (Wunder von Córdoba), με τον Κρανκλ να σκοράρει 2 γκολ (συμπεριλαμβανομένου του νικητήριου).
Η νίκη θεωρείται η σημαντικότερη στην ιστορία του αυστριακού ποδοσφαίρου και γιορτάστηκε στη Βιέννη σαν τίτλος.
Ο Κρανκλ κέρδισε το Χάλκινο Παπούτσι (Ballon d’Or 1978: 2ος, πίσω μόνο από τον Κέβιν Κίγκαν), και μεταγράφηκε στη Μπαρτσελόνα αμέσως μετά, σκοράροντας στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων.
🏆 Η λίστα σε πίνακα
| # | Παίκτης | Χώρα | Θέση | Βραβείο / Στατιστικά |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 🥇 Μάριο Κέμπες | 🇦🇷 Αργεντινή | Επιθετικός | Κορυφαίος παίκτης + Α’ σκόρερ (6G), 2 γκολ τελικός (38’+105′), πρωταθλητής |
| 2 | 🥈 Ρομπ Ρένσενμπρινκ | 🇳🇱 Ολλανδία | Εξτρέμ | 5G, δοκάρι 90+1′ τελικός (αν μπει = πρωταθλήτρια), 1.000ό γκολ ιστορίας Μουντιάλ |
| 3 | 🥉 Τεόφιλο Κουμπίγιας | 🇵🇪 Περού | Επιθ. μέσος | 5G, χατ τρικ vs Ιράν, 2 φάουλ vs Σκωτία, 10G σε 2 Μουντιάλ (1970+1978) |
| 4 | Ντιρσέου | 🇧🇷 Βραζιλία | Μέσος | 2ος κορυφαίος (αναδρομική), 3G (σουτ πύραυλοι 25μ.+), 3η θέση Βραζιλία |
| 5 | Ντάνιελ Πασαρέλα | 🇦🇷 Αργεντινή | Αμυντικός | Αρχηγός πρωταθλητής (25 ετών, νεότερος μέχρι τότε), 150+ γκολ καριέρα (αμυντικός!) |
| 6 | Ουμπάλντο Φιγιόλ | 🇦🇷 Αργεντινή | Τερματοφύλακας | Κορυφαίος Αργεντινός GK ιστορίας, κρίσιμες αποκρούσεις vs Βραζιλία (0-0), πρωταθλητής |
| 7 | Οσβάλντο Αρντίλες | 🇦🇷 Αργεντινή | Μέσος | 0G, δημιουργός, μεταγραφή Τότεναμ (1ος Νοτιοαμερικάνος Αγγλία), cult figure |
| 8 | Άρι Χααν | 🇳🇱 Ολλανδία | Μέσος | 2G (σουτ 35μ.+ vs Γερμανία + Ιταλία), πυρηνικά σουτ, φιναλίστ |
| 9 | Άρτσι Τζέμιλ | 🏴 Σκωτία | Μέσος | 2G, σόλο vs Ολλανδία 68′ (iconic, αναφέρεται στο Trainspotting), αποκλεισμός ομίλων |
| 10 | Χανς Κρανκλ | 🇦🇹 Αυστρία | Επιθετικός | 3ος κορυφαίος (ισοψηφία), 4G, 2G vs Γερμανία (3-2, «Θαύμα Κόρδοβα»), μεταγραφή Μπαρτσελόνα |
Αυτοί που έμειναν εκτός δεκάδα (αλλά αξίζουν αναφορά)
- Γιόχαν Κρόιφ (Ολλανδία): Ο κορυφαίος παίκτης στον κόσμο αρνήθηκε να παίξει. Προσωπικοί λόγοι (αποκαλύφθηκε αργότερα ότι η οικογένειά του είχε δεχτεί ένοπλη ληστεία στη Βαρκελώνη), αλλά πολλοί πίστεψαν ότι ήταν πολιτική διαμαρτυρία κόντρα στη χούντα. Η Ολλανδία χωρίς Κρόιφ πήγε στον τελικό, αλλά τι θα γινόταν αν ήταν εκεί;
- Ντιέγκο Μαραντόνα (Αργεντινή): 17 ετών, δεν κλήθηκε. Ο Μενότι τον θεώρησε πολύ νέο. Τέσσερα χρόνια αργότερα (1982), ντεμπούτο. Οκτώ χρόνια αργότερα (1986), κυριαρχία.
- Λεοπόλντο Λούκε (Αργεντινή): 4 γκολ, δεύτερος σκόρερ Αργεντινής. Ισχυρός σωματικά, κρίσιμα γκολ.
- Ρούουντ Κρολ (Ολλανδία): Λίμπερο, αρχηγός σε απουσία Κρόιφ, σταθερός στην άμυνα.
- Πάολο Ρόσι (Ιταλία): 3 γκολ σε 7 ματς, 22 ετών, η Ιταλία 4η θέση. Δεν ήταν ακόμη ο Ρόσι του 1982, αλλά εδώ ξεκίνησε.
- Το ματς Αργεντινή 6-0 Περού: Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αποτελέσματα στην ιστορία Μουντιάλ. Η Αργεντινή χρειαζόταν νίκη με 4+ γκολ διαφορά για να περάσει τη Βραζιλία. Κέρδισε 6-0. Υπάρχουν ισχυρές υποψίες εξωτερικής παρέμβασης (πολιτική πίεση χούντας, φήμες για δωρεά σιτηρών στο Περού). Η αλήθεια δεν αποκαλύφθηκε ποτέ.
Ποδόσφαιρο και σκοτάδι
Τέσσερις Αργεντινοί (πρωταθλητές), δύο Ολλανδοί (φιναλίστ), ένας Περουβιανός, ένας Βραζιλιάνος, ένας Σκωτσέζος, ένας Αυστριακός. Αλλά αυτό το Μουντιάλ δεν μπορεί να διαβαστεί μόνο μέσα από τα στατιστικά.
Ο τελικός παίχτηκε ένα χιλιόμετρο από κέντρο βασανισμού. Ο δικτάτορας παρέδωσε το τρόπαιο. Ο κορυφαίος παίκτης στον κόσμο αρνήθηκε να εμφανιστεί.
Ένα ματς φέρεται να στήθηκε. Και μέσα σε όλα αυτά, ο Κέμπες σκόραρε δύο φορές στον τελικό, ο Τζέμιλ ντρίμπλαρε τρεις Ολλανδούς σε 4 δευτερόλεπτα, ο Χααν σούταρε πυραύλους από 40 μέτρα, και ο Ρένσενμπρινκ χτύπησε στο δοκάρι στο 90+1′. Η μπάλα βγήκε.
Η Αργεντινή γιόρτασε. Ο κόσμος αναρωτιέται ακόμη: αν εκείνη η μπάλα είχε μπει, θα θυμόμασταν αυτό το Μουντιάλ διαφορετικά;